Yıl Sonu Göz Ardı Edilenler Listem

gozardi

Yıl sonu gelen pek çok listeyi zamanım elverdiği sürece okumaya çalışırım. Bazılarının okuma ömrü ilk satırda bitterken, bazılarını sonuna kadar keyifle okudum. Aklımdaki ana hedef; bir şey öğrenmek, koca bir yıl boyunca atladığım bir şey var mı kıstasını yapmak, çuvaldızı kendime sokmak. Sanal ortamların kolaylığı ve herkesin kendini uzman deklere ettiği bir âlemde elbette bu listelerin de sayısı geçmişe kıyasla fazlasıyla patladı. Ben bundan rahatsız olmuyorum zira bu ortam özgür bir platform ve herkes istediğini yazarçizer. Benim için önemli olan, algı değeri yüksek ve bunun tetiklediği bir bilgi akışı. Her düzgün listeden çıkartılacak bir şey olabileceği ihmali bile o listeyi değerli kılar bana. Bu listeyi kaleme alanların da ukalalık, bilgi şovenizmi yaptığı kanısına varmam. Bilgi paylaşmak onurlu bir emektir ve buna saygım sonsuzdur.

İlk satır itibarıyla geri veya sil tuşu ile kurtulduğum pek çok liste de karşımıza çıkıyor, çıkmıyor değil. Kurtuldum diyorum zira bu genel sepetin (popülerlik diyelim) içine ise pek girmeyi tercih etmiyorum. Bu tür oluşumlar, bana basmakalıp ve tamamıyla kopya-yapıştır jenerasyonunun bir uzantısı geliyor. Bilgi, sorumluluk ve derinlikten uzak yapılan sığ listeler, ama öyle böyle değil. Bol miktarda var bunlardan sadece arama bölmesine yazın gerisini internet sizin için yapıyor.

Olağan müziğin olağan listeleri istemediğiniz kadar. Lady Gaga, Adele mutlak her yerde. Olmalıdır da, zira popüler ve talep eksenleri onların etrafında dönüyor. Ama bu bariz olağan bir durum değil mi? Peki gerçekten farklı, taze ve yenilikler nerede?

O kadar popüler müzik kulaklarımızın içine akıtılıyor ki, bazen bir durum düşündüğünüz de bu gerçekten istediğim mi, demekten kendinizi alamıyorsunuz. Bu kadar baskı ve reklam sonucu gelen sert dalgalar ister istemez dikkatinizi çekiyor, ama gerçekten ortada olanlar bunlar mı?

Bu yıl yaklaşık 200 bin popüler albüm piyasaya sürüldü. Bunun yaklaşık yarısı Amerika menşeili. Elbette bu listeler oluşturulurken hepsini dinleme imkânınız olamıyor, ama en azından ben kendi adıma konuşmam gerekiyorsa elimden geldiği kadar fazla müzik (iyi veya kötü) dinlemeye çalışıyorum. Günden ortalama 5-7 albüm dinlersem yılda ortalama en az 1.500 tane yapıyor bu da zaten maksimum kapasitem. Amaç her zaman, “acaba arada bir şey kayboluyor mu?” “haksızlığa uğrayıp o popüler dalganın etkisi ile hak ettiğini bulamıyor mu?” sorularına cevap bulmak.

Ne yazık ki çoğu zaman, anlık veya uzun süren dalgalanmayalar yaratan furyalar, bir şeylerin türevi oluyor. İşte burada önemli bir çizgi ortaya çıkıyor; bunun farkında olanlar ve olmayanlar. Zaten bu noktadan itibaren söz konusu yılsonu listelerinde farklılıklar ortaya çıkıyor. Fazla bilinmeyen bir grubun veya sanatçının CD’sini dinlerken ayağınızın yerden kesildiğini bir düşünün! Bunun büyüsü o kadar heyecan verici ki bazen hazmı zor olabilir. İşte sorumlu listelerde bu tür müzikleri yakalama imkânınız var. Belki müzik yazarı 50 tane albümü alt alta sıralamıştır, ama orada yakaladığınız tek bir albüm az önceki duygunun kaynağı olabilir. Burada elbette söz konusu yazara bir şükran borcunuz olmalı, en azından saygı göstermeniz gerek. Ben böyle listelerin birinde John Maus, Fleet Foxes, Zomby vb sanatçılar ile tanıştım. Hala o listeleri anımsarım zira müzik arşivimde birer çeltik oluşturmuştur.

Müzik firmaları var olan yoğun izinsiz download karşısında elbette sıkı bir çaba içerisinde. Bu çaba genellikle hak etmeyen sanatçıları fazlasıyla abartarak yere göğe sığdıramamakla sonuçlanıyor. Bunu fark eden müzikseverler ise ya bir CD parasında oluyor ya da zamanında kaybediyor. Söz konusu bu tür albümler ise elbette popüler listelerde yer alacak ama bazen “ne alaka” dediğiniz de olabiliyor.

2011 listelerine baktığımda çok fazla popüler etki dalgalanmasının yansıdığını gözlemledim. Bu popülerliği kocaman ticari çarkın baskısı olarak algılamanızı istemem zira bazı listelerde söz konusu sanatçılar sadece farklı veya alternatif oldukları için de yer verilmekte. Açıkçası müziğin kalitesine pek fazla bakıldığına inanmıyorum ama herkesin özellikle müzik zevki farklı değil mi zaten. Yoksa, neden “zevkler ve renkler tartışılmaz” diyelim.

Müzik firmalarının bana bastırmaya çalıştıkları albümlerin aksine, ben bir arkadaştan, bir müzik yazarı yoldaşımdan gelen önerilere koşulsuz öncelik ve önem veririm. Twitter, Facebook’ta gördüğüm bir yorumu hemen not ederim. Ya anında ya da daha sonra bunu araştırırım. Bir blog içeriğinde gördüğüm grup adı bana derin bir kuyunun kapısını açabilir. Bir de elbette kendi başına saatler harcayarak, bir gruptan diğerine, bir siteden diğerine, bir makaleden diğerine atlayarak keşfettiklerin olur. Bak işte o zaman ne keyiflenirsin. Bu araştırma sonucu beğendiklerim ise her zaman daha bir özeldir. Sanki o müziği dünyada sadece ben dinliyorum, ben biliyorum ve sanki sadece benim değerlim.

Dinlenebilecek o kadar çok müzik var ki aslında, yeter ki araştıralım ve sunulan kalıplara uymayalım. Aman dikkatli olun zira müzik araştırmak bir bakmışsınız tam zamanlı işiniz olabilir…

Sadede gelirsem benim bu yıl pek çok listede bile görmediğim ama göz ardı edildiğine inandığım bazı sanatçıları sizler ile paylaşmak istedim. Sıralama tamamın rastgele olup değer skalasına göre değildir.

Ve işte göz ardı edilenler listem (%100 kişiseldir).

1. Swod – Drei
2. The Brandt Brauer Frick Ensemble – Mr. Machine
3. Gil Scott Heron & Jamie xx – We’re New Here
4. Hauschka – Salon Des Amateurs
5. King Creosote & Jon Hopkins  - Diomand Mind
6. Beth Ditto – Beth Ditto EP
7. The Civil Wars – Barton Hollo
8. -tUnE-yArDs – WHOKILL
9. Marius Neset – Golden Xplosin
10. Gold Panda – DJ Kicks
11. Zu- The Way of the animal Powers (reissue)
12. Supreme Dicks – The Unexamined Life
13. The Morning Benders – Big Echo
14. Smoove & Turrell – Eccentric Audio
15. Peter Wolf Crier – Garden Of Arms
16. Sharon Van Etten – Tramp
17. Anna Cavi – Anna Calvi
18. Caro Emerald – Deleted Scenes from the Cutting Room Floor
19. Charlie Haden Quartet West – Sophisticated Ladies
20. Charlotte Gainsbourg – Stage Whisper
21. The Vaccines – What Did You Expect From The Vaccines
22. Yuck – Yuck
23. The Horrors – Skying
24. Women – Public Strain
25. Sneaky –  Feel Like A King… Pluck A String
26. Manner – Side Launch
27. 123 – Arve
28. Kora Jazz Band (feat. Manu Dibango, Andy Narell & Omar Marqu) – Kora Jazz Band