TIKABASA MÜZİK

Tony Allen: Dört Davula Kadir

Temiz, tatlı ve kuvvetli: Tony Allen’ın yeni albümü “Secret Agent”ı dinlerken ilk not aldığım üç kelime oldu. Afrika’nın hiç şüphesiz en başarılı bateristi (veya isterseniz davulcusu diyebilirsiniz) olan Allen, Nijerya, Kamerun, Martinique ve özellikle Fransa’dan toparladığı sanatçılar ile baştan sona sağlam bir altyapıya sahip albüme imza atıyor. İlk dinleyişte çalışmanın özenle yapılandırıldığı, bir nüans, ışık, ritim ve gölge paketi olduğu aşikar. Zorlayıcı enstrümantallerden uzak ritimler sayesinde kulaklarınız rahat, ruhunuz ise sempatik tonsal melodi harmanlaması altında huzur buluyor. En önemlisi ise Afro-Beat ile özleşen Tony Allen bu çalışmasında tarzı, klostrofobik ve sıkılgan ortamlardan açık havaya huzur veren aydınlığa taşımış olması.

Albüm tek kelimeyle bir aranjörlük harikası, belli ki çok fazla emek verilmiş özellikle ortak yapımcı Allen ve klavyeci / ses mühendisi Fixi tarafından. Yapılan müzik kısa ve öz olarak “deneysel ve kozmik Afrobeat” olarak tanımlanabilir. Bu tarzın çerçevesini belirleyen enstrümanların yanı sıra ilk defa akordeon gibi ufak katalizörlerde karşımıza çıkıyor bu albüm boyunca. Fela Kuti zamanında Tony Allen olmasaydı Afrobeat olmazdı kendisi adeta oturduğu yerden dört davul çalıyor gibi bir ifade kullanmıştı, artık bunu bir sonraki aşamaya taşımanın zamanı geldi ve geçiyor. Tony Allen Afrobeat tarzını alıp ana temellerini koruyarak ancak çok daha hafif ve havada uçuşan destekleyici unsurlar ile başka bir boyuta taşıyor. Afrobeat’in revalüasyonu karşımızda bu albümde ve yeniliklere açık olmayan kulakları bile kavrayacak samimiyete sahip.

1960’dan beri müzik yapan, Max Roach ve Gene Krupa idolleri olan, yerel okulda kendi kendini eğiten, ritim virtüözü olup stillere ilham kaynağı olan, Kuti ile uzun yıllar yoldaş olup sonra solo kariyerine soyunan Tony Allen bu çalışması ile şu ana kadar geldiği en doruk noktasını yaşıyor. Yürekleri ısıtan bu albümün son parçasının diledikten sonra hemen başa dönme hırsı insanda uyanıyor.
Tony Allen – Secret Agent(Revival Orchestra mix) by revivalorchestra
Tony Allen Diskografisi
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & his Koola Lobitos
TITLE/ Fela Ransome Kuti & his Koola Lobitos – LABEL/ EMI
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1965
REISSUE/ CD Barclay – tracks included in The ’69 Los Angeles Sessions (France/2001)
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & his Koola Lobitos
TITLE/ Afro Beat On Stage – LABEL/ Phillips/Polydor
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1966
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & his Africa 70
TITLE/ Fela, Fela, Fela – LABEL/ EMI/HMV
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1969
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Nigeria 70
TITLE/ Fela’s London Scene – LABEL/ EMI
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1970
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Why Black Man Dey Suffer – LABEL/ Africa Songs
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1971
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & his Africa 70
TITLE/ The Best of Fela – LABEL/ EMI
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1971
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Na Poi – LABEL/ EMI/HMV
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1971
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Open and Close – LABEL/ EMI
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1971
ARTIST/ Fela Ransome Kuti the Africa 70 (with Ginger Baker)
TITLE/ Live! – LABEL/ Regal Zonophone
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1971
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Music of Fela, Rofororo Fight – LABEL/ Jofabro Nigeria
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1972
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Afrodisiac – LABEL/ EMI
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1973
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Gentlemen – LABEL/ EMI
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1973
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Alagbon Close – LABEL/ EMI
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1974
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ He Miss Road – LABEL/ EMI
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1975
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Expensive Shit – LABEL/ Soundwork Shop
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1975
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Gentlemen – LABEL/ EMI
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1975
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Noise for Vendor Mouth – LABEL/ Afrobeat
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1975
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Everything Scatter – LABEL/ Coconut
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1975
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Confusion – LABEL/ EMI
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1975
ARTIST/ Tony Allen Hits with Africa 70
TITLE/ Jealousy – LABEL/ Soundworkshop Records
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1975
REISSUE/ Vinyl-CD Strut (UK/2000), P-Vine (Japan/2000)
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ Kalakuta – LABEL/ EMI/Kalakuta
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1975-6
ARTIST/ Fela Ransome Kuti & the Africa 70
TITLE/ No Bread – LABEL/ Sound Workshop
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1976
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Ikoyi Blindness – LABEL/ Africa Music
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1976
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Yellow Fever – LABEL/ Decca Afrodisia
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1976
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Before I Jump Like Monkey Give Me Banana – LABEL/ Coconut
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1976
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Again, Excuse-O – LABEL/ Coconut
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1976
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Zombie – LABEL/ Coconut
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1976
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ JJD – LABEL/ Decca Afrodisia
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1977
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Sorrow, Tears and Blood – LABEL/ Decca Afrodisia
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1977
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Opposite People – LABEL/ Decca Afrodisia
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1977
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Stalemate – LABEL/ Decca Afrodisia
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1977
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Fear Not for Man – LABEL/ Decca Afrodisia
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1977
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Why Black Man Deh Suffer – LABEL/ Decca Afrodisia
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – DATE/ 1977 (recorded not released)
REISSUE/ CD Decca Afrodisia (1986)
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Observation No Crime – LABEL/ Decca Afrodisia
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – DATE/ 1977 (recorded not released)
REISSUE/ CD (included on Zombie CD) Barclay (2001)
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ I Go Shout Plenty – LABEL/ Decca Afrodisia
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – DATE/ 1977 (recorded not released)
REISSUE/ CD ( Side A issued Decca Afrodisia 1986, Side B issued Lagos International
1983)
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ No Agreement – LABEL/ Decca Afrodisia
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1977
ARTIST/ Tony Allen Plays with Africa 70
TITLE/ Progress – LABEL/ Sham Olu records
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1977
REISSUE/Vinyl-CD Strut (UK/2000), P-Vine (Japan/2000)
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Suffering and Schmiling – LABEL/ Coconut/Barclay
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1977
ARTIST/ Tony Allen Plays with Africa 70
TITLE/ No Accommodation For Lagos
LABEL/ Sham Olu records
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1978
REISSUE/Vinyl-CD Strut (UK/2000), P-Vine (Japan/2000)
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ Unknown Soldier – LABEL/ Phonodisk Skylark
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1979
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ V.I.P. Vagabonds in Power – LABEL/ Jofabro/Kalakuta
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1979
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70
TITLE/ I.T.T. International Thief Thief – LABEL/ Kalakuta
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1977
ARTIST/ Tony Allen & the Afro Messengers
TITLE/ No discrimination – LABEL/ Sham Olu records
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1979
REISSUE/Vinyl-CD Strut (UK/2000), P-Vine (Japan/2000)
ARTIST/ Fela Anikulapo Kuti & the Africa 70 with Roy Ayers
TITLE/ Music of Many Colors – LABEL/ Phonodisk
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1980
ARTIST/ Tony Allen with Afrobeat 2000
TITLE/ NEPA Never Expect Power Always
LABEL/ Earthworks (UK/1985)
ORIGINAL FORMAT/ Vinyl – RELEASE DATE/ 1985
REISSUE / CD (Wrasse Records 2003)
ARTIST/ Tony Allen
TITLE/ Afrobeat Express – LABEL/ Cobalt
FORMAT/ Vinyl + CD – RELEASE DATE/ 1989
ARTIST/ Tony Allen
TITLE/ Black Voices – LABEL/ Comet Records
FORMAT/ Vinyl + CD – RELEASE DATE/ 1999
ARTIST/ Tony Allen
TITLE/ Homecooking – LABEL/ Comet Records
FORMAT/ Vinyl + CD – RELEASE DATE/ 2002
ARTIST/ Tony Allen
TITLE/ Lagos No Shaking – LABEL/ Honest Jons
FORMAT/ Vinyl + CD – RELEASE DATE/ 2006
ARTIST/ The Good, The Bad & The Queen
TITLE/ The Good, The Bad & The Queen – LABEL/ Parlophone
FORMAT/ Vinyl + CD – RELEASE DATE/ 2007
ARTIST/ Tony Allen
TITLE/ Lagos Shake : A Tony Allen Chop Up – LABEL/ Honest Jons
FORMAT/ Vinyl + CD – RELEASE DATE/ 2008
ARTIST/ Tony Allen
TITLE/ Secret Agent – LABEL/ World Circuit
FORMAT/ CD – RELEASE DATE/ 2009

Daha Fazla bilgi için:
World Circuit Music Şirket Resmi Web Sayfası >> oraya git
Tony Allen Sanatçı Resmi Web Sayfası >> oraya git
Tony Allen Sanatçı MySpace Web Sayfası >> oraya git

Vieux Farka Touré Rio Loco Festivali’nde

Sanatçılar: Lindani Buthelezi (gitar), Mpumi Mcata (gitar), Molefi Makananise (bas), Tshepang Ramoba (batteri), Vieux Farka Touré (gitar), Aly Magassa (perküsyon ve gitar), Tim Keiper (bateri)

NE ZAMAN RİTÜEL VE DİNSEL MÜZİK ÇİZGİYİ GEÇİP PERFORMANS SINIRLARINA GİRER?

Dünyanın belirli köşelerinde, belirli dönemlerde müzik festivalleri gerçekleşmektedir. Her festival kendi bünyesinde farklı kitlelere, amaçlara ve müzik türlerine hitap etmektedir. Ancak son zamanlarda dinsel müzik ağırlıklı festivaller ortaya çıkmaya başladı. Dinsel müziğin olduğu gibi mistik veya etnik yöresel melodiler ile karışımı olarak sunulan eserler gün geçtikçe müzik avcılarının daha yoğun ilgisini çekmeye başladı. Bu, aynı zamanda söz konusu ülkenin, müziği vasıtasıyla farklı bir yönden ulaşılmamış bir kitleye ulaşması anlamına geliyor.

Dinsel, ruhani müzikle bekli de ilk dikkatleri üstüne çeken kişi Pakistan’lı üstat Nusrat Fateh Ali Khan olmuştur. 1948 – 1997 yılları arasında aramızda olan bu büyük müzik üstadı hiç kuşkusuz Qawwali * müziğinin öncüsüdür ve müzik dünyasına dinsel içerikli melodileri tanıtan sanatçıların başını çekmektedir. Qawwali’nin geleneksel yapısını modern enstrümanlar ve elektronik müzik katkısı ile ritüellikten performans niteliğine cesurca taşıyan üstat Nusrat Fateh Ali Khan, kapılar arkasında, dinsel mekânlarda icra edilen bu gizli müziği dünya platformuna hakkı ile taşımasını bilmiştir. Böylece farklı dinlerin inançları gereği üretilen müzikli ibadet biçimleri, dış dünyaya kapalı olan mekanlardan, cesur sanatçılar tarafından sahneye konulmuştur. Doğal olarak aşırı uç kesim tarafından ibadetin belirli dönemlerde parçası olan bu müziğin bir şekilde performansa (insanları eğlendirmeye) dönüşmesi tepki almıştır. Ancak göz ardı edilen çok önemli bir unsur vardır ki, gizli kalmış bu müziğin dünyaya sergilenmesi tüm dinleyenleri birbirine yakınlaştırmış, zamanında açılmış olan çatlakları bir şekilde sıvalamıştır. Müzik vasıtasıyla insanlar başka bir kültürü öğrenmeye başlamıştır.

Yine de söz konusu müziğin hak ettiği kadar ilgi çekmediğini belirtmek gerekir. İnsanların hala bu tür müziklere bir öcü gibi baktığı maalesef aşikardır. Sunulan müziğin güzellikleri, kültürü ve eskilere kadar uzanan tarihi ne yazıkki dar görüşler tarafından algılanmamakta ve korku ile beslenen çekimserlikle dışlanmaktadır. Elbette herkes böyle davranmayıp, müziğin derinliklerinde neler yattığını algılayabilecek cesarettedir. Nitekim, bu tür müzik adamlarının varlığı sonucu uzun yıllardan beri dinsel, etnik müzik üzerine festivaller düzenlenmektedir. Bunların arasında belki de en bilineni ve zengin olanı her yıl Haziran ayında Fas’ın Fes kentinde gerçekleştirilen Fes Festivali (www.fesfestival.com). Bu yıl 4 – 12 Haziran 2010 tarihinde onaltıncısı gerçekleştirilen festivalin katılımcıları ise dünyanın her köşesinden… İspanyol Flamenko’sundan, Mısır Medih müziğine, Fas Sufi müziğinden, Hindistan Kathak danslarına, Amerikan Gospel korolarından, Fransız Barok müziğine, İtalyan Paskalya danslarından, Türk Sema gösterisine, Irak mistik şiirlerinden, Kolombiya töresel kızılderili müziğine ve daha nice müzik türevlerinin dokunduğu bir çalışma alanı. Bu tür festivaller ruhsal diyaloğun, global mistizmin enerjisi ile dolan tam pozitiflik ile yüklü bir barış karargahı oluyor. Ruhsal coşkunun, barışın ve global ritmin attığı yegane paylaşım noktası.

Bu oluşum içinde olan festivaller normalde mekan olarak da ayrıcalıklılar. Müziğin büyüleyici atmosferinden dolayı konser mekanı çok önem kazanıyor. Örneğin Fes Festiva’li 14. yüz yıldan kalma bir kalede ve bir kaç otantik tarihi evde gerçekleştirilmiş. Böylece müzik ve mekanın bütünselliği ile keyifler doruklara çıkıyor. Bu tür festivaller sadece müzik içerikli olmayıp her gün belirli konular üzerine toplantılar ve sunumlar gerçekleşmektedir. Genelde sosyal-politik içerikli, ekonomik ve kültürel başlıklı konular üzerine yapılan toplantılar farklı kültürlerin birbirine kaynaşması için en uygun ortamları sağlamaktadırlar.

Bu tür festivaller tüm dünya sofistike müzik severlerin dikkatini çekmekte. Farklı dillerde iletişim halinde olan dinleyiciler, festivallere ayrı bir özellik katmakta. Müzik severlerin kuşkusuz en fazla dikatini çeken konserler ise dinsel ağırlıklı, mistik, etnik ve ibadet vari müzikler. Özellikle Sufi nağmelerin olduğu konserler daha yoğun geçmekte. Müziğin kişilerin ruhuna ve zihnine nufüs etmesi en büyüleyici tecrübelerden biri. Dinleyenin fiziksel ve zihinsel şuurunu dış dünyaya kapatıp bir başka meditasyon boyutuna taşıyabilen etnik müzik, kişinin merkezi ile iletişimi sağlamaktadır. Dinsel/etnik müziğin var olduğu festivallerin bu kadar ilgi uyandırıyor olmasının en önemli nedeni ise, normal koşullarda seyirciler önünde icraa edilmeyen müziklerin özel konserler ile müzik takipçilerine sunulması. Bu ender ve zor yakalanan bir ayrıcalık.

Bu tür festivallerde dinleyebileceğiniz bazı eşsiz müzik türleri şöyle: Zimbabwe’de Shona Mbira Müziği (Shona halkının Zezuru kabilesinin temel geleneksel müzik enstrümanı. Yaklaşık 1000 yıldan beri ritüellerde kullanılmakta); Haiti’den Rara (Rara müziğinin temel enstrümanı keçi derisinden yapılmış ; genellikle hareket halinde ziller eşliğinde çalınan bir davul); Pakistan’dan Qawwali; Küba’dan Santeria; Türkiye’den Sufi ve İtalya’dan Tarantella. Bu liste uzayıp gidiyor… Müziklerin alışkın oldukları mekanlardan çıkıp uluslararası bir dinleyici önünde uygulanması ve izleyenlerin mükemmel katılımı sonucu bu müzikler ritüel kişiliklerinden çıkıp performans sanatına soyunuyor. Bu belki ilk başta yadırganabilir ancak mükemmel bir uyumun olduğu bir ortamda, saygı ve hoşgörü içeirisinde neden olmasın ki? Bu, söz konusu ortamda bulunan herkese farklı bir kapı açacak kadar kuvvetli bir iletişim kaynağıdır.

Bir sanatçının ve/veya müzisyenin temel rolü seyirciyi eğlendirmektir. Bu tür bir beklenti standart festivallerin hepsinde seyircilerin çoğunluğunda vardır, ancak büyüleyici bir atmosferde gerçekleşen kutsal-etnik bir festivalde seyircilerin böyle bir beklentisi yoktur. Çoğu sözlerin kutsal metinlerden uyarlandığı müzikleri dinleyen farklı dinlerden müzikseverler, o an kendilerini bir bütün olarak hisseder. Bu tarz ortamlarda ne bir ayrım, ne bir çelişki, ne de bir ihtilaf yaşanmaz. Sonuçta karşılarına çıkan gruplar sundukları müziği bir eğlence olarak değil bir tören olarak sunmaktadır. Önceleri sadece sadık müzik dinleyicilerinin rağbet ettiği bu festivaller son yıllarda dünya basınının da ilgisini çekmeye başladı ve bunun getirdiği globalleşme sonucunda ritüel ve performans arasındaki çizginin gün geçtikçe azaldığı çok rahat gözlemlenmektedir. Ancak sadece barış ve iç huzuru önemseyen bu tarz festivallerde, günümüz dünyasının kaosunda globalleşmesi korkunç olmasa gerek. Zaten müziğin ana teması bir birliktelik, iletişim, kültür alışverişi değil mi?

*Qawwali: Qawwali müziği İslamiyet’teki Sufi müziğine oldukça yakın bir müzik türüdür. Ana teması Tanrı’ya yakınlaşmaktır. Kökü İran’a kadar uzanan genel tanıma göre bir sufi müziğidir. Ancak Qawwali kelime anlamı olarak “kelime” anlamına gelmektedir. Daha net olmak gerekirse “yüce sesi temsil eden kelime” anlamına gelmektedir. Müziğin ana teması dinlemek, ses ve kelimeler üzerine kurulmuştur.