Mercan Dede Röportajı

Mercan Dede (Fotoğrafçı : Yağmur Kızılok)

Mercan Dede (DJ Arkın Allen) Doğu’nun Sufi müziğinin geleneksel ruhaniliği ve çağdaş müziğin tınılarını bir araya getirerek Doğu’yla Batı arasında bir köprü kuruyor…

İsmi Arkın Ilıcalı. Müzikal macerası, okul döneminde yaşadığı imkânsızlıklar sebebiyle plastik su borularından kendi yaptığı ney’lerle başladı ki bu da ona inanılmaz başarıların yolunu açtı. Bir fikriniz olması açısından işte Arkın Ilıcalı’nın birkaç başarısı: Montreal Jazz Festivali’nde 150.000 kişilik bir izleyici topluluğu önünde konser verdi, New York’un 2 gün süren Global Festivali, Montreux Jazz Festivali, Jazz a Vienne, Popdeurope, Etnosur and Rhythm Sticks gibi festivallerde seyirciyi fethetti. Amerika Birleşik Devletleri’ni turladı, Amerika’nın en çok okunan müzik dergisi olan Global Rhythm Magazine’e kapak oldu, Avrupa Dünya Müzik Listesi’ne 6 numaradan giriş yaptı, “Su” ve “Nefes” isimli albümleri yine Avrupa Dünya Müzik Listesi’nde 1 numaraya ulaştı, “800” isimli albümü Nisan 2008’de Avrupa Dünya Müzik Listesi’nde 1 numaraya ulaştı, moda devi Ralph Lauren, Mercan Dede’nin “Nefes” albümünden Napas isimli şarkıyı 2009 İlkbahar-Yaz defilesinde kullandı…

“Modern Derviş” Mercan Dede, Rumi’nin 800. doğumgünü anısına “800” isimli albümünü çıkardı. “Dünyayı kalp gözümüzden görmeyi” sağlayan bu şarkılar bize Rumi’yi ruhumuzun derinliklerinde hissettirdi. Bunu başarmak için Mercan Dede nasıl bir yol izledi?

Öncelikle beni “Modern Derviş” olarak adlandırdığınız için teşekkür ederim; bu gerçekten de sizin nezaketinizin bir göstergesi. Ancak ben kendimi sadece kendi kalbine ulaşmaya çalışmaktan başka bir şey yapmayan sıradan bir insan olarak değerlendiriyorum. Müziğim hakkındaki negatif ya da pozitif her türlü eleştiriyi kabul edebilir, hepsine saygı duyarım. Söyleyebileceğim tek şey müziğimin beni ve dünyaya bakışımı çok dürüst ve samimi bir şekilde yansıttığıdır. Bu yüzden geçtiğim yol ki bu aynı zamanda halen yürümekte olduğum yoldur, bu yolu müziğimle anlatmaya çalışıyorum. Sözler tam olarak anlatamaz, bu yoldaki duygularımı aktarabildiğim tek yol müzik.

Müzikal tarzınız kesinlikle sıradan değil. Arkasında bir hikâye olmalı…Dediğim gibi, müziğim beni yansıtır, eğer sıradan olmadığını düşünüyorsanız bu benim hayatımın da sıradan olmadığını gösterir. Bunu söylerken kendimle ilgili övgülerde bulunmuyorum ya da başkalarından üstün olduğumu söylemeye çalışmıyorum, her bir hayatın sıradışı olabilme konusunda inanılmaz bir potansiyeli vardır ve belki de ben sadece diğer insanlara göre bunun biraz daha farkındayım. Olay aşağı yukarı bundan ibaret.

Tüm işleriniz arasından tam istediğiniz gibi olmayan ya da “favoriniz” olarak nitelendirdiğiniz bir eser var mı? Diğer bir deyişle kardeşler arasında ayrımcılık yapıyor musunuz?

Çok güzel söylediniz. Çocuklarım, ağabeyler ve kardeşler arasında ayrımcılık yapamam, yapmam, hepsi benim parçam ve benim belli özelliklerimi yansıtıyorlar. Eğer doğru ya da yeterince dürüst olmayan bir iş çıkardığıma inanırsam onu yayınlamam ama silmem de. Onlar da kendi olgunlaşma zamanlarını beklerler ve eğer onlar henüz olgunlaşmamışsa bu benim de olgunlaşmadığım anlamına gelir.

Ne zaman Mercan Dede ve ne zaman DJ Arkın Allen oluyorsunuz?

Zamanlamayla alakalı bir şey değil. Doğru insanlarla doğru dili yakalamakla ilgili. Tüm bu isimler ve unvanlar sadece iletişimle alakalı bir tercih. Hem Mercan Dede hem de Arkın Allen aynı şeyi söylerler ancak dilleri farklıdır. İnsanlarla en rahat şekilde iletişim kurabileceğimi düşündüğüm dil.

Genç nesilleri desteklediğinizi biliyoruz. Mercan Dede bilgisini paylaşmaktan çekinmiyor, üstelik rehberlik de ediyor. Tüm bunların karşılığında sizin de ruhunuz mu besleniyor yoksa bu sadece sektöre yeni yetenekler kazandırmak adına yapılan bir çalışma mı?

Evde, okulda ve hayatta yetiştirilme şeklimiz hep alma yönündedir, kimse bize vermenin anlamını öğretmez. Belki de bu yüzden daha fazlasına sahip oldukça daha fakirleşiyoruz, daha fazlasına sahip oldukça daha mutsuzlaşıyoruz. Ben bunun tersini yapmaya çalışıyorum, insanlara verecek özel bir şeyim olduğundan değil, ben sadece elimdekini paylaşıyorum. Bunun tek bir insana bile bir faydası dokunsa, ben hayata bana böyle bir deneyim yaşattığı için o kadar minnetar olurum. Bence vermek hayata karşı minnettarlığımızı göstermenin en basit yolu.

Katkıda bulunduğunuz 20 albüm ve 8 şahsi albümünüz var. Seyahatname ve Nar albümleri Amerika’da hazırlandı ve piyasaya sunuldu. Nasıl bir tepki aldınız?

Şaşırtıcı bir şekilde olmlu ve nazik. Dünya çapında tanınmama duyduğum minnettarlık tüm bu albümleri yapmamı sağladı. Son 3 albümümün dünya müzik listelerinde 1 numaraya çıkması beni muhteşem bir şekilde şaşırttı. Bu listelerde benim çok hayran olduğum sanatçıla var ve onlarla aynı listede yer almak bile benim için inanılmaz bir onur. Bana kalırsa bu başarı ve tanınırlığın insan olarak benimle pek de bir alakası yok, bence basit bir hizmetkar olarak ben de payıma düşeni yapıyorum ve yaşamın cömert kaynağı bana insanların “başarı” olarak adlandırdığı bir değerle bunun değerini anlamamı sağlıyor.

Biz ve tüm dünya sizi müziğinizle tanıdı. Şimdi ise resim çalışmalarınızla karşı karşıyayız. Üstelik amatörce çalışmalar olduklarını söylemek imkânsız. Başından beri bu tür çalışmalarınız vardı da biz mi yeni duyuyoruz yoksa gizli kalmış arzularınızın bir ürünü mü?

Aslında tıpkı müziğim gibi onlar da oldukça amatör çalışmalar. Ben görsel sanatlar eğitimi aldım (hayatım boyunca hiç müzik eğitimi almadım). Güzel sanatlar diplomamı Saskatchewan Üninersitesi’nden aldım, bu konudaki master diplomamı ise Kanada’da Concordia Üniversitesi’nden. Orada olağanüstü profesörler/sanatçılarla çalıştım. Kendim de Concordia Üniversitesi’nde 2 yıl boyunca görsel sanatlar eğitimi verdim. Sanırım bu hissiyatla ilgili bir şey, resim yapmak için doğru zaman olduğunu düşündüm ve geçen yıl yeniden resim yapmaya başladım. Ben ne bir müzisyen ne de bir ressamım. Ben hayatta gördüklerini müzik yoluyla anlatmaya alışmış bir insanım, şimdi de duyduklarımı renklerle anlatmaya çalışmak istiyorum.

Aynı zamanda bir de kitap yazıyorsunuz. Doğrusunu söylemek gerekirse aynı anda iki kitap. Bunun artistik bir birikim olduğunu söylemek doğru olur mu?

Sanırım olur… Ben bir yazar değilim, yazmaya başlayınca da ne kadar berbat bir yazar olduğumu anladım (özellikle İhsan Oktay Anar’ın “Suskunlar”ı ve Elif Şafak’ın “Aşk”ını okuyunca). Sonra fark ettim ki aslında tam da bu yüzden yazmalıyım, herhangi bir şey yapmak için herhangi bir özelliğe sahip olmanız gerekmiyor. Kalbinizi dinlemeniz ve onun yolunu takip etmeniz yeterli. Bana kalırsa iş bir müzisyen, ressam ya da yazar olmakla alakalı değil; basit ve sıradan olmakla, bir şeyler öğrenmenizi sağlayacak şeyler yapmanızla ilgili. Bu şekilde olduktan sonra hiç birşeyden endişelenmenize gerek yok. Ben kimsenin benden özel bir şey dinleyeceğini ya da nefeslerini kesecek bir resim göreceklerini, hayatlarını değiştirecek bir şey okumalarını beklemiyorum. Belki, sadece eserlerim insanların kendi hayatlarını sorgulamalarını sağlar ve böylelikle “Eğer hiçbir yeteneği ya da finansal kaynağı olmayan bir insan bunu yapıyorsa ben daha iyisini yapabilirim” derler, onları mutlu ve hayata daha bağlı kılan şeyi yapmaya başlarlar.
www.mercandede.com

Yazı: Nejla Nurnazoğlu Turner / Yazı Kasım 2009′da The Gate Dergisi’nde Yayınlanmıştır

AŞK

Açlığa sabredersin adı “oruç” olur.

Acıya sabredersin adı “metanet” olur.

İnsanlara sabredersin adı …”hoşgörü” olur.

Dileğe sabredersin adı “dua”olur.

Duygulara sabredersin adı “gözyaşı” olur.

Özleme sabredersin adı”hasret” olur.

Sevgiye sabredersin adı “AŞK” olur..

Mercan Dede – 800 from Ceyhun DINC on Vimeo.

Share on Facebook

Originally posted 2010-04-06 16:33:16. Republished by Blog Post Promoter