Ritti
Justin Adams ve Juldeh Camara: Müziğin Ruhsal Bilimi
Batı Afrika blues müzik tarzı her zaman ayrıcalıklı bir konuma sahip olmuştur ancak bu tarzın ritimlerinin üzerine dolgun rock temaları işlemek her aklı salim kişinin harcı değil. Ya çok cesur yâda cidden deli olmak gerekir, zira bu iki tarzı organik bir yapı içinde harmanlayıp ortaya kaliteli bir çalışma çıkartmak yazıldığı kadar kolay değil. Özellikle biraz daha ileriye giderek bu harmanlamanın içerisinde yer alan müziksel köprüleri dünya ezgileri ile birleştirmek oldukça zor. Ancak Justin Adams gibi uzun müzik özgeçmişine sahip olan bir sanatçı, böyle bir hayali gerçekleştirebilir. Zira kendisi Sahra Çölü’nün blues grubu Tinariwen gibi grupların ses sentezini tamamıyla koruyup hak ettiği yere taşıyan bir müzik adamı. Hiç kuşkusuz böyle bir harmanlamayı ancak Justin Adams kotarabilir.
Justin Adams Britanya’nın en başarılı blues gitaristlerinden biri hatta sanatçıya İngiliz Ry Cooder diyenler bile var. Sanatçı aynı zamanda kültürel müzik kesişim noktalarında ortaya çıkan önemli bir yapımcı. İlk defa müzik camiası onu “Jah Wooble’s Incaders of the Heart” grubunda tanıdı. Daha sonra bu enerji taşan şahsiyet, Sinéad O’Connor ve Damien Dempsey gibi sanatçılarla çalışarak adını duyurdu. İlk defa Afrika müziğine olan tutkusunu 2001 yılında çıkan solo albümü “Desert Road” ile deklere etti. Albüm Sahra Çölü’nden gelen saf blues ezgilerinin açıklığını ilk defa görücüye çıkartmasıyla bir anda çoğu müziksever tarafından “ufak bir şaheser” olarak kabul edildi. Çöllerden gelen ezgileri araştırırken dönemimizin en başarılı Sahra Blues grubu olarak kabul edilen Tinariwen ile tanışan Justin Adams, bu vesileyle grubun ilk albümü olan “The Radio Tisdas Sessions”ın yapımcılığını üstlendi. Bu albüm sayesinde Sahra Blues tarzı müziksel haritada kendine sağlam bir yer edindi. Daha sonra 2002 yılında Robert Plant ile birlikte çalıştığı “Dreamland” albümü Grammy’ye aday gösterildi. Her ne kadar rock ve blues kulvarında kendisine sağlam bir yer edinse bile Justin Adams her zaman Afrika ile müziksel kesişimin peşinden koştu. Tinariwen’in ödüllere doymayan “Aman Iman” adlı son albümünden sonra yanına yerel sanatçıları alarak 2007’nin kuşkusuz en başarılı dünya müziği sentezini içeren albümü olan “Soul Science”ı çıkarttı.
Ritti (veya yerel adıyla nyanyeru) adı verilen tek telli yerel bir keman ustası Gambiyalı bir griot (müzikçi soydan gelen bir kabile) olan Juldeh Camara, Justin Adams’ın bu projedeki suç ortağı. Rock ve Batı Afrika Blues tarzlarının birbirlerine işlemesinde bu ufak, marifetli ve heyecanlı yerel enstrüman mucizeler yaratıyor. Zaman zaman ritti ana sahneye çıkıp gitarın liderliğini elinden kapıyor zira akıcı, neredeyse coşkun ses müsameresi ile rock temaları üzerinde kusursuz bir bütünleyici unsur yaratıyor.
Justin Adams’ın örnek alınacak fakat alçakgönüllü bu yeni çalışması, fiziksel olarak o kadar gerçek ki adeta müzik setinizden çıkıp karşınızda yaşayan ve gelişen bir beden oluşturuyor. Ancak kanımca albümün başarısının asıl sırrı, normal koşullarda programlanmış bateri vuruşlarının kullanılabileceği her kısmın, zarif ve yoğun Afrika vurmalı çalgıları ile doldurulmuş olması. İnsan emeği ile vurulan tüm bu ritimler her parçada doğallığı ve dolgunluğu ön plana çıkartıyor. Ritti’ye yol veren marş temalı vurmalı çalgıların öncülüğünde açılışı yapan ‘Yerro Mama’ geleneksel parçası aslında albümün kalitesini hemen yansıtıyor. Takip eden ‘Ya Ta Kaaya’ ve ‘Sanakubay’ parçalarında ise Juldeh Camara ve Justin Adams ikilisi sırasıyla The Clash ve Captain Beefheart’a hürmetlerini sunuyor. Ancak albüm gerçek cevherlerini ortalara doğru ‘Blue Man Returns’, insaf et anlamına gelen ‘Subuhanalaii’ ve özellikle ‘Nayo’ adlı parçalarda çıkıyor.
Bir füzyon labirentinden öte “Soul Science” saf müzik tarzlarının birbirlerine sert çarpıştırılması ile ortaya çıkan, kulaklarınızda kıvamında bir müzik şöleni bırakan ekonomik kısa parçalardan oluşan geçtiğimiz yılın en iyi düet albümlerinden biri. Bir blues/rock albümünden çok öte olan “Soul Science”, bu tarzların dünya müziği serpiştirilmesi ile ne boyutlara taşınabileceğiniz kusursuz bir örneği..
Originally posted 2010-01-09 15:52:38. Republished by Blog Post Promoter
Justin Adams ve Juldeh Camara: Yalan Söylemeyen Müzik
Sınırsız, pasaportsuz, vizesiz bir coğrafik oluşum düşünelim ve bunun müziğini hayal edelim. Eminim ortaya çıkan müzik sentezi Justin Adams ve Juldeh Camara’nın gerçekleştirdiği harmanlamadan pek farklı olmayacaktır. Bu birliktelik Afrika’nın derin müzik kökleri ile ham elektrik rock’n’roll ritimlerinin karşılıklı birbirinden beslenmesi sonucu ortaya çıkıyor. Gnawa ruhlu ritimler Chicago gitar tınıları ile başa baş vuruşuyor ortaya çıkan ise Tell No Lies adlı bir albüm.
Juldeh Camara kör babası tarafından müzik eğitimi alan bir Afrika Müzik Virtüözü. Ritti (veya yerel adıyla nyanyeru) adı verilen tek telli yerel bir keman ustası ve aynı zamanda Gambiyalı bir griot (müzikçi soydan gelen bir kabile) olan Juldeh Camara ikilinin bu yeni çalışmasında yine en dikkat çeken kişilik. Ritti’yi gerektiğinde bir Blues arpına, Kelt kemençesine hatta Sahra flütüne büründüren Juldeh, bunu sadece tek telli bir enstrüman ile yaptığını düşünürsek “sanatçı” unvanını hakkıyla taşıyan bir müzik terzisi. Öte yandan Justin Adams Britanya’nın en başarılı blues gitaristlerinden biri, hatta sanatçıya İngiliz Ry Cooder diyenler bile var. Sanatçı aynı zamanda kültürel müzik kesişim noktalarında ortaya çıkan önemli bir yapımcı. Bunun bir “şans” veya “tesadüf” olmadığını ise 2001 yılında çıkan solo albümü “Desert Road” ile kanıtladı.
Spontane, akıcı ve başka dünyalara ait olan iki müziksel küre – Rock ve Afrika’n müziği – “Tell No Lies” adlı albümde dokunulabilir ve duyulabilir bir bedene bürünüyor. Blues hâkimiyetindeki gitarlar, çöl ritimlerini taşıyan ritti ve arada katalizör görevi gören vurmalı çalgılar sorumlu ve algılanabilir bir formül oluşturuyor. Her iki sanatçı bu çalışmasında genellikle Afrika üretimlerine söylenen “güzel” yorumunu kırıp “mükemmel” ifadesine terfi etmeyi hedefliyor.
Batı Dünyası’nın blues ve Batı Afrika funk ritimlerini referans olarak alan albüm, müziğin aslında bir tarz değil bir aile olduğunu vurguluyor. Yapılan müzikte her kesimden her insan kendine özel ritimler çıkartabilecek nitelikte. Plansız, programsız ve özellikle kalıpsız zihniyette kaydedilen parçaların neredeyse tamamı doğaçlama ve birebir etkileşim üzerine işlenmiş. Sözler ise fantastik bir dünyanın yansıması olmayı tamamıyla gerçekler ile bezenmiş. Her iki sanatçı çevresinde olup biteni birebir yansıtma çabasında ve bunu yaparken de hiçbir şeyden çekinmiyor. Örneği albümde yer alan ‘Kele Kele’ (No Passport No Visa) adlı parçada Juldeh tüm samimiyetiyle Afrikalı yoldaşlarına batıya göç etmeden önce çok samimi ve ciddi düşünmelerini tavsiye ediyor. Zira artık Avrupa’ya Afrikalılar için yasal yollardan göç etmek neredeyse imkânsız.
Albümün adından da anlaşılacağı üzere samimiyet tüm albüm boyunca ön planda tutulan özellik bu da dinleyeni istese de istemese de yakalayan bir unsur. “Soul Science” ikilinin Dünya Müziğine açılan ilk penceresiydi bu yeni albüm ise inşa edecekleri binanın ilk temeli niteliğinde. İleriki tarihlerde bu ikiliden daha çok lezzetli meyve alacağımız aşikâr zira onlar vizyonu açık yaratıcı birer müzisyen…
Albüm Hakkında
Juldeh Camara – Vokaller, Ritti (tek telli afrika kemanı), Kologo (iki telli Afrika bancosu)
Justin Adams – Elektik ve Akustik Gitarlar, Vokaller, Perküsyoni Piyano, Bas
Salah Dawson Miller – Perküsyon (1. parçada)
Mim Suleiman – Arka Vokaller
Billy Fuller – Elektirik ve Upright Bas (2. 3. 5. ve 6. parçalarda)
Simon Edwards – Baby Bas (9. parçada)
Prodüktör: Justin Adams
Tüm parçalar Justin Adams ve Juldeh Camara tarafından bestelenmiştir.
Parça Listesi
1 Sahara
2 Tonio Yima
3 Kele Kele (No Passport No Visa)
4 Fulani Coochie Man
5 Achu
6. Madam Mariama
7 Gainako
8 Nangu Sobeh
9 Banjul Girl
10 Chukaloy Dayoy
11 Futa Jalo
Parça Sözleri
1. Sahara
I sing for the Sahara, a land of sand and beauty, a land of camels and great people.
As the evening falls the sand cools from the rays of the sun and it feels like magic.
People of Sahara I greet you, for you have kept your culture and traditions against all odds.
If you travel to Mali or Timbuktu you will know what I mean for you will meet the great men and find the history of their nation which has long been preserved.
2. Tonio Yima
Pardon me, my friend, we are in a big gathering and there are many people, I might step on you but it is not my intention to do so. Someone might spit on you but do not be rude to them, just put your point across without spoiling the fun for the rest.
Pardon me, my dear, pardon me, I might push you while I make my way through the crowd but I do not mean to hurt you.
The gathering will soon be over and we will all go our separate ways, so spare me the insults, I just want to have fun. Sorry if I have done anything wrong but I just want to enjoy myself.
3. Kele Kele (No Passport No Visa)
Hear my cry, the cry of my people for a passport and visa. They go to and from visa offices, pay huge application fees just to end up with no refund and no visa.
So they pay a captain and board an unsafe ship hoping to enter Europe, the land of their dreams. Listen my friend, think carefully before you start this journey of pain and suffering which can lead to your untimely death. You may be going through a hard time, but Africa our motherland has a lot to offer, so be patient in your search for treasures.
Visa authorities, allow me to bring the plight of my people in sweet melody, although you cannot grant everyone a visa there must be a way to ease the pain, suffering and loss.
4. Fulani Coochie Man
Aid for the poor countries, donated for the poor and needy because they have nothing.
Lets make sure this aid is distributed evenly to the ones who need it. Do not sit on a lump sum and keep it for your own use, neither must you use the aid to enjoy a lavish lifestyle while the real owners of this aid still live in anguish.
Others have more than they need because of greed, the rich get richer and the poor get poorer. Let us refuse injustice to the poor.
5. Achu
Listen, O listen, listen to me with your minds and listen carefully.
6. Madam Mariama
Mariama you are kind, Mariama you are jolly, Mariama you are wealthy and your riches you freely give. Your company is always filled with fun and laughter, praise singers proclaim your kindness in various tunes. Let me also sing a song for Mariama the woman of my dreams.
Marie, some of them call you, Marie, your skin glows, you are wonderful, I will never stop singing of your beauty.
7. Gainako
I dedicate this song to the youths, for I want them to know the importance of knowing their roots. Find out about your ancestors – the things they did, the things they talked about, their traditions and what they believed in, for all this will lead you in the right direction.
As for me, I can’t stop reflecting on my heritage for it inspires me and gives me joy. That’s why I want to honour the scholars of Medina Gunasi, whom God has blessed with wisdom and knowledge. They never cease from shepherding the flock entrusted to them, their prayers never fail and that is why I urge you all to seek their blessing at all times.
8. Nangu Sobeh
Head of house, it’s you I am talking to, for I want to remind you that you need to show a bright example to your family. Hard work is the key to success so let’s not be lazy, nothing good comes easy therefore we have to be ready and willing to work.
When the rains are here get up and till the soil, show the children what they can reap from the farms so that they will learn from you.
If you steal, the children will do the same and if you beg, they will, so work hard head of house there are many eyes watching every move you make.
9. Banjul Girl
Banjul girl, you are born beautiful, I am in love with you.
Come and talk to me my dear, let’s talk about love.
You are full of tact, you are so wonderful I cannot stop loving you.
Talk to me Banjul girl, beauty is in your nature.
Come on and dance with me Banjul girl, come on and talk to me for I am in love with you beautiful Banjul girl.
10. Chukaloy Dayoy
Teenage girls of this generation I challenge you to seek knowledge and you will not regret it. Let the parents support the young minds of our nations so that the dumping of newborn babies will cease. Babies need care, bringing them up means a lot of spending, so think about it teenage girl for you need support yourself. Do not engage in ways that will cause you regrets, stop now and save a life.
11. Futa Jalo
History tells us about our past for we should not forget our heritage as it makes us who we are. I call on the nation to preserve the culture as it is the only thing that defines people.
Let us not replace our traditional praise singers, neither should we find an alternative to the fiddle, kora or flutes because they tell our story.
I will not forget my origin, I am born from parents of a tradition I am proud of, my grandfather is from Cumbria in Futa Jalo and my mother is from Benani near Dallaba.
I will pursue my culture and learn more about my ancestors, for that is what makes me the person I am today. Find out your heritage, learn about your people, you will be proud you did it.
Originally posted 2010-01-09 15:44:36. Republished by Blog Post Promoter
Tikabasamuzik Tumblr
