Live 8: Birşey Başardı mı?

Live 8’in üstünden iki aydan fazla bir süre geçmesine rağmen şöyle bir arkamıza baktığımızda acaba istenilen amaç yerine ulaştı mı diye düşünmek lazım? Şu an sorsanız kim bilir kaç kişi, adalete yürünen bu uzun yolun gerçek amacını hatırlıyor? Müzik tarihi, Live 8’i, 2 Temmuz 2005’de dünyanın farklı köşelerinde yapılan ve sayısız “ünlü” sanatçının katıldığı bir konser zinciri olarak yazmıştır. Maalesef şu ana kadar amaçlanan hedefe ulaşılamamasından dolayı Live 8 kefene sarılmıştır ve yavaş yavaş mezarlığı yolunu tutmuştur. Peki, gerçekten amaç neydi? Galiba Afrika hakkında bir şeydi değil mi?

Konuyu dağıtmayalım isterseniz, Live 8’in amacı konserlerden bir hafta sonra İskoçya’nın başkenti Edinburgh’da toplanacak olan G8 liderlerinin bir anda Afrika’nın toplam ekonomik borcunu sıfırlamalarını sağlamaktı. Konserlerin arkasında duran devasa medyanın yardımı ile Afrika’da sefalete, hastalığa son verilecekti en azından bu uğraş için gerekli koşullar sağlanacaktı. Ancak Live 8’in yola çıktığı amaçlardan bir tanesini bile şu ana kadar halledememiş veya en azından ileriye bir adım atamamış olması çok üzücü.

Elbette işin özünde iyi niyet ve güzellik var. Özellikle böyle bir oluşuma öncülük eden Bob Geldof gibi bir emektarı ayakta alkışlamak lazım, kendini bu amaca adayan bu müzik adamı Afrika konusunda tek bir kişinin yapacağından çok daha fazla şey yaptı. Ancak olay ne yazık ki bu bir kişiden ileriye gitmedi. Ne kısa ne de uzun vadede Live 8, Afrika’nın problemlerini çözebilecek bir etki yaratacağını zannetmiyorum. Bu organizatörlerin ve bu amaca gönül verenlerin elbette hatası değil, çünkü onlar bizim gibi bunun gerçekten olmasını istiyorlar ancak Afrika’daki fakirliğe, açlığa ve sağlık sorunlarına bir son vermek için Afrika’nın içi dışına çıkartılıp baştan yukarı politikasına, ekonomisine ve sosyal oluşumuna müdahale etmek gerekir. Borçları silip ciddi anlamda maddi yardım yapmak elbette bir başlangıç ancak şu anki Afrika’ya çok daha fazla emek gerekmektedir. Özellikle eğitim, temiz su kaynağı, düzenli yemek kaynağı, özgür ticaret, sınırsız sağlık desteği ve en başta doğum kontrolü konularında ciddi adımlar atılmalıdır. Tüm bu değişimler bir günlük zincirleme konserler veya 8 tane liderin 3 gün boyunca karar vermesi ile değişecek şeyler değil. Keşke olsa… Bu projenin hedefine ulaşması çok uzun yıllar ve kesintisiz ilgi gerekmektedir. Ayda yılda bir defa yapılan bir etkinlik ile bu hedefe ulaşılması zordur. Ancak bu ne yazık ki zamanımızın liderlerinin maddi güç ve sınırsız kuvvet hevesleri ile körelen hafızaları ile olacak bir şey değildir. Kendileri çoktan bu konuyu unutup, kendilerince daha önemli olan dertler peşinde koşmaktadır.

Maalesef Live 8 Afrika’nın kaderini değiştiren bir organizasyonun aksine, bunu düzeltmek için sarf edilen bir müzik etkinliğinden öteye gidememiştir. Detaylı bir şekilde mercek altına alınınca, içinin boş olduğu bir oluşum olduğu rahatlıkla görülmektedir. G8 ekibi zaten Afrika’da olup bitenleri birinci el olarak çok yakın ve detaylı takip ediyor, zaten kendilerince vatan kurtaran şaban oldukları için bunu onlara hatırlatacak Live 8’e ihtiyaçları yok. Onlar sözde her şeyin farkında. Çok acı bir gerçek ama Live 8’i izleyen 3 milyar insanın sesi maalesef G8 için bir fısıltıdan başka bir şey ifade etmiyor. Bu nedenden dolayı Live 8, Afrika’nın sorununa anlık bir bandaj olmaktan ileriye gidemez. Afrika’nın düzelmesi için fakirlikten kurtulması ve bir daha bu çukura düşmemek için yetkilendirilmeye ihtiyacı var. Bu ancak tüm batı ve doğu liderlerinin birliği ve ısrarı ile gerçekleştirilebilecek bir hedef ancak bir günlük konser veya bir odaya sıkışan sekiz lider tarafından gerçekleştirilebilecek bir şey değil. Sonuçta biz kendimizi böyle bir durumdan kurtarmak için yapmamız gerekirse Afrika içinde aynı şeyi yapmalıyız.

Live 8’in müziksel yönüne bakarsak burada eleştiriler daha sertleşiyor. Tamamıyla Afrika için organize edilen bir konser zincirinde neden Senegalli Youssou N’Dour haricinde başka Afrikalı sanatçılar konserlerde yoktu? Oysa bu kıtadan çıkan o kadar değerli sanatçı var ki, örneğin; Salif Keita, Tinariwen vb. Neden bu tür sanatçılar batılı meslektaşları ile kendi kıtaları için omuz omuza verdirilmediler? Bob Geldof, bu konuda kendisine yöneltilen bir soruya, “amacımız günümüzdeki en meşhur ve ses getirebilecek sanatçıları bir araya getirip İskoçya’da toplanacak G8’in karşısında kuvvetli bir yumruk olmaktı” şeklinde cevap vermiş. Neden bir ideolojiye bile sahip olmayan, sadece menajerleri ve/veya müzik şirketlerinin baskısı ile orada olan sayısız sözde meşhur sanatçıların arasında Afrikalı meslektaşları yer almasın? Neden kendi kıtaları için verilen bu amaçta terlerini dökmesinler? Açıkçası böylece barışçıl ve kitlesel bir hareket içine Afrikalı sanatçıların dâhil edilmemiş olmaları çok utanç verici. Bob Geldof’un vermiş olduğu zayıf cevap ne yazık ki bu utancı kapatabilecek niteliğe sahip değil. Zaten son anda böyle büyük bir kusur işlediklerini fark eden organizatörler Live 8 ile aynı zamanda Londra’da başlayan alternatif bir konser daha düzenledi. Buraya kendi kıtalarını savunmaya “izin” verilen sanatçılar davet edildi, nedense bu konser hakkında medya çok az yazdı, belki haberleri bile olmadı. Live 8 batılı sanatçıların Afrika’ya el uzatması olarak algılandı, zaten asıl amaçta batının sözde yüceliğini ön plana çıkartmak değil miydi?

Afrikalı sanatçıların konser vermesi müzik severleri bu kıtaya karşı olan yabaniliklerini bir nebze olsun kırabilirdi. Böylece batıda arka planda kalan bu sanatçılarda en azından biraz tanınmış olabilirlerdi. Ama elbette onlar et gösterisi yapan Mariah Carey, sahneye utanmadan 4 kişinin taşıdığı bir tahtla çıkan Will Smith ve dudak dudağa öpüşen Elton John/Peter Doherty ikilisi kadar meşhur değiller…