Senegal’in başkenti Dakar’ın 550 km batısında yer alan Cape Verde olarak bilinen takımadalarından gelen müzik, ağırlıkta göçmen müziği olarak sınıflandırılır. Takımadalardan oluşan ülkenin en bilindik sanatçısı Cesaria Evora olmasına rağmen, son zamanlarda Lizbon’da doğup büyüyen, bir Cape Verde göçmeni olan genç bir şarkıcı, adanın müziğini Amerika ve Avrupa’ya tanıtma bayrağını devraldı. Şu şarkıcının adı Maria de Lurdes Pina Assunçao, kısaca Lura. 13 Ocak 2007 tarihinde İş Sanat Kültür Merkezi’nde sahneye çıkıp müziğiyle herkesi büyüleyen Lura’nın dördüncü albümü “M’bem di Fora” (Uzaklardan Geldim) Sony / BMG etiketiyle sıcağı sıcağına raflardaki yerini aldı.
Kolomb’dan otuz yıl önce, Portekizliler tarafından 1462 yılında ilk Avrupa kolonisinin kurulduğu Cape Verde’nin müziği, Portekiz ve Batı Afrika ezgileri içermekte. 1975 yılında özğürlüğünü kazanan Cape Verde, Senagal Okyanusu’na dağılmış on farklı adadan oluşmakta ve her adanın kendine özgü bir kişiliği, dialekti ve müzik stili var. Örneğin Cesaria Evora, takımadaların en kalabalık nufusuna sahip olan Sao Vincente adasından gelirken, Lura Afrika özellikleri taşıyan Santiago adasından geliyor. Cesaria Evora, Avrupa temelli ağır tempolu mornas ve hızlı coladeraz tarzında müzik yaparken, Lura atalarından kalma batuku ve funana (akerdeon bazlı olan bu müzik tarzı zamanında çok erotik bulunduğu için kilise tarafından yasaklanmış) gibi oldukça hareketli müzik geleneklerini irdeleyen bir sanatçı.
Lizbon’da Afrika müziği yapan sanatçı Juka’nın daveti üzerine 17 yaşında ilk stüdyo tecrübesini yaşayan Lura, böylece sesindeki potansiyeli keşfetti. Hatta Juka ile birlikte kaydettikleri parça beklenmedik bir şekilde bir anda listeleri alt üst etti. Daha sonra kariyerine Cesaria Evora’nın arka vokalisti ve dansçısı olarak devam etti. Yeterince sahne tecrübesi ve tozu yuttuğuna kanaat getiren Cesaira Evora’nın desteği ile solo kariyerine atıldı. 21 yaşına kadar doğduğu yere ayak basmayan birisi olarak, atalarının topraklarını ve köklerini müziksel olarak irdelemeye karar verdi. Dans pistlerini hedefleyerek kaydedilen ilk albüm “Nha Vida”, ticari bir yapıya sahip olmasına rağmen, kültürel kesim tarafından oldukça beğenildi. Her tempodan parçalar içeren albümde yer alan ‘Nha Vida’ (Benim Hayatım) adlı parça özellikle çok büyük bir başarı sağladı. 2002 yılında gelen, adeta zouk (parti anlamına gelen yöresel bir müzik türü) ve R’n’B kokteyli olan, ikinci albümü “In Love” yine gençleri hedef alan bir çalışma oldu. Belirli bir ticari başarı sağladıktan sonra Cape Verde’nin, Portekizce konuşan, şehvet dolu muhteşem bir gülümsemeye sahip yeni soluğu 1975 doğumlu Lura, 2004’te çıkardığı “Di Korpu Ku Alma” (Ruhsal ve Bedensel) adlı üçüncü albümü ile gerçek ve istediği Cape Verde melodilerine doğru yolculuğuna başladı. Lura’nın enerjik şarkı söylemesi ve çok başarılı yorumlama kapasitesi kendisine çok kısa sürede ayrıcalıklı ve güçlü bir konum sağladı. Büyüleyici, mest edici, Portekizce sözler ve enstrümantel sentezlerin Cape Verde’nin eşsiz melodi ve ritimleri ile karıştırılan albüm, 2005 BBC Dünya Müzik ödüllerine aday gösterildi. Yaptığı müziği, “Göbekten Gelen” müzik olarak tanımlayan sanatçı, müziğindeki ritimlerin kadınlara özgü ritimler olduğununda altını çizmeyi ihmal etmiyor.
2006 sonunda gelen “M’bem di Fora” albümünde kültür mirasının Afrika tarafını irdelemeye devam eden sanatçı, yerel ezgileri, büyüdüğü R&B ve zouk ritimleri ile etkileştirerek kıpır kıpır iyimserlik yüklü bir albüm üretmiş. Paris ve Lizbon’da kaydedilen on üç parçanın yer aldığı albümdeki tüm besteler birbirinden bağımsız melodi yapısına sahip olmasına rağmen sağlam bir bütünlük içerisinde. İlk parça ‘Bida Mariadu’ ile yavaş yavaş başlayan melodisel serüven, ‘Fitiço Di Funana’ adlı son parça ile sorumlu ve sürdürülen bir yapıya ulaşıyor. Duygusal hislerle başlayan albüm son parçası ile dinleyeni dans ederek uğurluyor. Zouk, batuku, funana, caz, Flâmenko ve R’n’B gibi müzik sentezlerini kendine has özel ses fanusunda karıştıran Lura, Cape Verde’nin hasret, aşk, deniz tuzu, müzik kokan kıyılarından bir esinti getiriyor.
Müziksel sınırlarını geniş tutup bir o kadar belirleyici olabilen sanatçı, Cape Verde’yi olabilecek en kaliteli biçimde temsil ediyor. Genelde batı tarafından göz ardı edilen bu tür müziği torpil yapmadan dinleyenin zevkine sunuyor. Şu soğuk günlerde dinlediğiniz ortamı ısıtacak bu Cape Verde’den kopup gelen keyifli ve huzurlu esintiye kendinizi bırakmanız dileğiyle…
Lura – “Quebrod Nem Djosa” from David Unger on Vimeo.
Benzer karalamalar:
